Żale nad łąką – poezja klinowa

Otrzymaliśmy wiersz, który z kronikarskiego obowiązku przedstawiamy. Poeta ukrywa  się pod  artystycznym pseudonimem Andrzej Andrzejówka. Ze skromności. Zjadliwy pamflet gminny, prosta składanka-rymowanka. Oburzenie nasze bezdechem się kończy, ale cóż… W trosce o przyszłe pokolenia uczniów języka polskiego, zważywszy na lokalność podjętych spraw i osób, może często nieznanych szerszej publiczności, dodajemy przypisy. Pochylamy się nad cierpieniem ucznia z analizy wiersza i brutalnym pytaniem polonistki: co miał poeta na myśli ?!!!

Żale nad łąką

Dzień dobry, panie Mąka*, a gdzie jest ta łąka
z modraszkiem* w krwiściągu zaklętym ?
Gdzie las sóweczkowy*, gdzie łan storczykowy
czerwienią kukułki* rozpiętym ?

Nie, panie Mąka, to nie jest ta łąka,
gdzie siedzą z Wilkołkiem* pospołu:
Laszkiewicz* umyty, Okińczyc* syty,
a Schechtel* podaje do stołu.

Ptasznik Lontkowski* o ptaka niedbały;
Jasiński Andrzej* przemysłem nabrzmiały;
Cwojdziński Stefan* wyroki wydaje
z Hutnikiem Ryszardem*, na Ziemi rozstaje.

Dorota Bekier* klaszcze i  kiwa;
Bierda* z patosem kuflem przygrywa;
Posłuszni radni ręce podnoszą,
wolę burmistrza nad Sudety wynoszą.

Jarząbka* podają, pełnikiem* zgryzają,
tłuszcz sowi* ścieka po gębie;
przystawka z kraśnika*, zakąska z kruszczyka*;
śmiech pusty się niesie po zrębie.

Ejże, panie Mąka, pluszcz* nie golonka,
lecz żywy, strumienia nie skąpi.
Świat potokowy, świat chruścikowy,
wypływa, wilgocią nasiąpi.

Wypływa źródłami, przeciśnie skałami,
roztoczy raj dla lepiężnika*,
rozpucza* uraczy, uranem* majaczy,
uleczy sokołowskiego* gruźlika.

Oj, panie Mąka, ponura ta łąka,
kruszarką niewolnych rąbana;
niewolników kamienia, niewolników z kamienia,
łomiarzy strzałami łamana.

Bez twarzy pylarze, agarscy* handlarze,
kruszywa twardego spragnieni;
tak pyłem spoceni, pieszczotą kąpani
włodarza ramieniem spleceni.

Och, panie Mąka, straszliwa rozłąka
z górą wonną jak jałowiec.
Tylko Klin poniewierać ? Sąsiada zostawić ?
Poniewierany i Klin, i Bukowiec.

Cóż pozostanie ? Kto da posłanie
wędrowcom na dolin styku ?
Laszkiewicz alpejski* ? Czy Błaszczyk* krupierski ?
Czy Darzborowi na kamyku* ?

Zerknijcie, panie Mąka, tam leci biedronka,
nie Bierda, on derkacza* nie słucha;
tam lotnia* rozbłyska, trzmielojad* się ciska,
nad wodą się kłębi popstrucha*.

Tak, panie Mąka, łom to nie łąka*,
krzyknęli wzburzeni rodacy.
Wzburzeni zużyciem, nijakością przeżycia,
ubytkiem godności i pracy.

„Do łomu pracować !” – odwrzasnął Laszkiewicz
i uniósł miedziane swe czoło.
Drogowcy klasnęli, tuskowe* przełknęli,
że być to używać koło.

Koło zębate, drogi pękate
od samochodnych gnuśniarzy,
autostrad rozwlekłych, szerokich, rozdętych,
schlebianych tłumem pieśniarzy.

Pieśniarzy asfaltu, lenników cementu;
wilczęta stanęły – bronią im nieba,
przed sznurem pośpiechu, za płotem bezdechu,
gdy z tłumu dobiega: igrzysk i chleba !

Juże, panie Mąka, nie wstyd postronka
ukręcać dla ludu Rybnicy ?
Unisław najechać ? Podgórze rozjechać ?
Mieroszów zrujnować w bocznicy ?

Bartnickie górniki, bagowskie* szkodniki,
na zdrowym ciele góry,
kują tarasy, rżną iglaste lasy,
leśnika tam wróg – kornik bury.

Drukarza* rozumiem, potępić nie umiem,
los jego leży w świerczynie,
to jawor pewny i buk srebrny
dolnoreglowo rosnąć powinien.

Tak, panie Mąka, mówiła Iwonka*,
że życie się w łomie nie mieści,
ono w wielość ucieka, połączy, nie zwleka,
jednotą* nie psuje powieści.

Powieści o słocie, o słonki* locie,
o drobiazgu leśnego runa;
o oddechu zajęczym, o rusałczej tęczy
i dziupli, gdzie mości się kuna.

Ech, panie Mąka, daremna nagonka
na wiernego kochanka stonki.
Niech pan odpowie, serdecznie wypowie,
nie żal panu tej łąki ?

Może się zmienią, może nawrócą
z drogi donikąd wiodącej,
lecz nim to zrobią, nim myśl ozdobią,
usiądźmy po prostu na łące.

*Wiesław Mąka: były przewodniczący Rady Miejskiej w gminie Mieroszów o genialnym nazwisku, które rymuje się prawie ze wszystkim. Mieszkaniec Sokołowska. Stanowczo głosił konieczność uruchomienia kopalni melafiru na Klinie. Jego teoria brzmiała: jeśli powstanie kamieniołom na Klinie, uchronimy Sokołowsko przed łomem na Bukowcu. Na podstawie obserwacji jego zachowania przed wyborami samorządowymi 2010, wnosimy, że zdania nie zmienił. Jego teoria była wątpliwa już wtedy, bieg wypadków pognębił ją doszczętnie. Kopalnia KSS Bartnica w Rybnicy Leśnej zamierza poszerzyć wydobycie mimo agarowych podchodów. Tutaj poeta zwraca się właśnie do niego.

Modraszek: Modraszek telejus (Maculinea teleius), albo Modraszek nausithous                    ( Phengaris nausithous), motyle z rodziny modraszkowatych, oba stwierdzone w okolicy góry Klin. Ich obecność zależy od występowania rośliny żywicielskiej gąsienic – krwiściągu lekarskiego Sanguisorba officinalis oraz odpowiednich gatunków mrówek z rodzaju Myrmica. Oba gatunki modraszka objęto ścisłą ochroną w Polsce, a także Unijną Dyrektywą Siedliskową.

Sóweczka: najmniejsza sowa w Polsce, Glaucidium passerinum, objęta ochroną ścisłą, Unijną Dyrektywą Ptasią, stwierdzona w lasach świerkowych na zboczu Klina.

Kukułka: storczyk, inna nazwa „stoplamek”, na Hali pod Klinem występuje kukułka szerokolistna ( Dactylorhiza maialis), ochrona ścisła.
Wilkołek: Jerzy Wilkołek, prezes Murillo (Agar);
Laszkiewicz: Andrzej Laszkiewicz, burmistrz trzeciej kadencji w gminie Mieroszów, zwolennik budowy kamieniołomu na Klinie.
Okińczyc: Mirosław Okińczyc, właściciel Akszak Consulting, twórca raportu o oddziaływaniu na środowisko na zlecenie Murillo,
Schechtel: Marek Schechtel, pracownik Agaru (Murillo) od 2001 roku, zamieszany w aferę łapówkarską w gminie Mieroszów.
Lontkowski: Jan Lontkowski, pracownik Muzeum Zoologicznego we Wrocławiu, drugi ekspert ornitologiczny w raporcie Okińczyca.
Jasiński Andrzej: Andrzej W. Jasiński, profesor, doradca Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i członek Komisji ds Ocen Oddziaływania na Środowisko; napisał  pochwalny koreferat dla raportu Okińczyca.
Cwojdziński Stefan: geolog z Państwowego Instytutu Geologicznego, zwolennik uruchomienia kamieniołomu.
Hutnik Ryszard: geolog powiatowy, zwolennik uruchomienia kamieniołomu.
Dorota Bekier: obecnie wiceburmistrz w gminie Mieroszów, zwolenniczka uruchomienia kamieniołomu.
Bierda: Adam Bierda, właściciel restauracji Darz Bór w Rybnicy Leśnej, wiceprezes Stowarzyszenia Miłośników Rybnicy Leśnej, były członek zarządu w gminie Mieroszów, swego czasu główny promotor uruchomienia kamieniołomu.
Jarząbek: Bonasa bonasia, ptak z rodziny głuszcowatych , stwierdzony między Klinem a Turzyną.
Pełnik: Pełnik europejski Trollius europeus, roślina chroniona z rodziny jaskrowatych stwierdzona na Hali pod Klinem.
Sowa: oprócz wymienionej sóweczki, występuje także na Klinie m.in. włochatka Aegolius funereus.
Kraśnik: motyl dziennonocny, na Hali pod Klinem stwierdzono występowanie 10 gatunków z rodziny kraśnikowatych (Zygaenidae), w tym zagrożonych wyginięciem.
Kruszczyk: storczyk na Hali pod Klinem, kruszczyk szerokolistny Epipactis helleborine.
Pluszcz: Cinclus cinclus, ptak lęgowy obszarów górskich, ochrona ścisła, stwierdzony m.in. na rzece Rybnej i jej dopływach.
Lepiężnik: W Polsce występują 4 gatunki lepiężnika, w górach głównie lepiężnik różowy (Petasites hybridus) i rzadszy lepiężnik wyłysiały (Petasites kablikianus); brzegi potoków, zarośla, podmokłe łąki.
Rozpucz: tutaj rozpucz lepiężnikowiec Liparus glabrirostris, największy krajowy chrząszcz ryjkowiec, żeruje na lepiężnikach.
Uran
: smółka uranowa jest obecna w skałach sudeckich; w latach 50-tych Rosjanie prowadzili w Sudetach wydobycie uranu, m.in. w Grzmiącej, miejscowości obok Rybnicy Leśnej. U podnóża góry Klin znajduje się opuszczona sztolnia uranowa. Nie wiadomo dlaczego przerwano wydobycie. Brak danych o radioaktywności po ściągnięciu nadkładu kopalnianego i jej wpływie na ludzi oraz przyrodę.
Sokołowsko: miejscowość niedaleko kamieniołomu „Rybnica Leśna”, najstarsze uzdrowisko gruźlicze na świecie.
Agar: spółka powstała w 2001 w celu uruchomienia kamieniołomu na Klinie, zmieniła nazwę na Murillo;
Alpejski:  odnosi się do pobytu burmistrza Laszkiewicza w Alpach; dla poety jest burmistrzem, który uprawia narciarstwo w Alpach, a w górach swojej gminy buduje kamieniołomy.
Błaszczyk: Grzegorz Błaszczyk, prezes Sudeckich Hoteli i Schronisk PTTK w Jeleniej Górze, właściciela Andrzejówki; popiera uruchomienie kamieniołomu; autor poddańczego listu do Murillo; poeta widzi go jako człowieka, który bawi się w hazard – stawia na szali dobro Andrzejówki i Hali pod Klinem.
Darzborowi: Darz Bór, restauracja Adama Bierdy w Rybnicy Leśnej, siedziba spółki Murillo;
Kamyk: potocznie – kamieniołom;
Derkacz: ptak z rodziny chruścielowatych, występuje na Hali pod Klinem, objęty ochroną ścisłą i Unijną Dyrektywą Ptasią;
Lotnia: Na górze Klin znajdują się stanowiska wałbrzyskich paralotniarzy;
Trzmielojad: Pernis apivorus, ptak z rodziny jastrzębiowatych, stwierdzony na Klinie, ochrona ścisła, Unijna Dyrektywa Ptasia;
Popstrucha: Popstrucha ibiska (Atherix ibis), muchówka z rodziny Athericidae, występuje nad czystymi rzekami Sudetów, samice składają wspólnie jaja w jednym miejscu na gałęziach i pod mostami po czym umierają w kłębie.
Łom to nie łąka: podczas protestów przeciwko uruchomieniu kopalni melafiru na Klinie w 2003 roku, demonstranci zawiesili w Sokołowsku transparent z napisem: Panie Mąka, kamieniołom to nie łąka, w nawiązaniu także do działalności rolniczej jaką Wiesław Mąka prowadzi. Poeta najwyraźniej rozwinął poemat inspirowany tym hasłem.
Tusk: Donald Tusk, obecny premier Polski, zwolennik rozbudowy autostrad, tak samo jak Jarosław Kaczyński, prezes PiS-u. W tym kontekście oba nazwiska  można używać zamiennie.
BAG: Basalt Actien Gesellschaft, niemiecka korporacja kamieniołomowa, właściciel kopalni „Rybnica Leśna” na Bukowcu.
Drukarz
: kornik drukarz (Ips typographus), chrząszcz z rodziny kornikowatych,  żeruje na osłabionych świerkach, wywrotach, wiatrołomach itd.
Iwonka
: bliżej nieznana blondyna o głębokoekologicznej mądrości, połączenie w przyrodzie rzadko spotykane,  o statusie CR (krytycznie zagrożona).  Dobrze się rymuje z „Mąka”.
Jednota: tutaj poeta przedstawia swój pogląd na rzeczywistość; widzi różnorodność jako zasadę życia ujętą we współzależności; jej przeciwieństwem jest umasowienie, jednolitość, monokultura, impersonalizacja, wybiórczość i sterylność.
Słonka: Scolopax rusticola, ptak z rodziny słonkowatych, występuje w obrębie masywu Klina, Turzyny i Waligóry

Reklamy

Informacje o gorysuche

miłośnik gór suchych
Ten wpis został opublikowany w kategorii Ogółem, Społeczeństwo i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s