Flora i fauna góry Klin i okolic – cz. I

Latem i wiosną 2010 entomolodzy Adam Malkiewicz i Janusz Masłowski przeprowadzili badania entomofauny, składu gatunkowego owadów, na obszarze planowanego kamieniołomu. W karcie informacyjnej przekazanej przyrodnikom nie podano drogi z urobkiem oraz nadkładu jako przedmiotów inwentaryzacji. W trakcie badań potwierdzono i odkryto szereg przedstawicieli świata owadziego na tamtym obszarze. Należy podkreślić, że badania te nie oddają pełnego obrazu bogactwa entomofauny góry Klin, ponieważ po pierwsze badacze jako znani lepidopterolodzy skupili się głównie na motylach cząstkowo zajmując się innymi rzędami jak błonkówki, czy chrząszcze lub wreszcie nie zajmując się w ogóle pozostałymi rzędami jak np. muchówki, jętki itd.. Po drugie, czas i środki nie pozwoliły na pełne poznanie. Niemniej, ich raport ujawnia bardzo ciekawe odkrycia dając podstawę dla dalszych pogłębionych badań.

W podsumowaniu „Inwentaryzacji…” piszą: „Obszar Gór Suchych należy do interesujących obiektów badań entomologicznych (w tym lepidopterologicznych) ze względu na występowanie szeregu rzadkich i zagrożonych wymarciem gatunków motyli, z których inwentaryzacji poddane były nie tylko te o aktywności dziennej (Papilionoidea i Zygaenoidea), ale również aktywne nocą (Heterocera). (…)Z punktu widzenia ochrony gatunków i siedlisk chronionych na obszarach Natura 2000, a także innych gatunków rzadkich i/lub chronionych na podstawie prawa krajowego, najkorzystniejszym rozwiązaniem byłaby rezygnacja z realizacji inwestycji w obu planowanych wariantach (1 i 2), czyli wariant zerowy (nie przedstawiony w karcie informacyjnej). Tylko ten wariant zapewnia zachowanie stanowisk gatunków i siedlisk w istniejącym stanie, tzn. w stanie, który stał się przyczyną włączenia okolic planowanego przedsięwzięcia do projektowanej krajowej sieci Natura 2000. Inwestycja w obecnie przedstawionym kształcie (warianty 1 i 2) zagraża integralności obszaru „Góry Kamienne” oraz gatunkom chronionym, dla jakich ten obszar został ustanowiony. Również populacje gatunków zagrożonych z „czerwonych list” mogłyby zostać narażone na lokalną utratę swoich siedlisk lub znaczące pogorszenie stanu ochrony.”

Wybrane gatunki owadów stwierdzone na górze Klin (skróty):

1. Kraśniki Zygaena spp. i Procris sp. – rodzina kraśnikowate Zygaenidae.

Na powierzchni kilkunastu ha na Hali pod Klinem stwierdzono obecność bogatego i licznego zespołu kraśników, liczącego łącznie aż 10 gatunków (kraśnik mokradłowiec Zygaena trifolii, kraśnik dzięgielowiec Zygaena angelicae, kraśnik Z. lonicerae, kraśnik rogalik Z. loti, kraśnik Z. minos, kraśnik purpurowy Z. purpuralis, kraśnik Z. viciae, kraśnik sześcioplamek Z. filipendulae, kraśnik zmienny Zygaena ephialtes oraz lśniak szmaragdek Procris statices). Zgrupowanie tej wielkości, piszą autorzy, oraz o tak dużej liczebności należy uznać za unikalne w skali regionu, tym bardziej, że wśród stwierdzonych znajdują się gatunki rzadko spotykane w Sudetach i/lub nieliczne na Dolnym Śląsku – kraśnik mokradłowiec Zygaena trifolii, kraśnik purpurowy Zygaena purpuralis i kraśnik dzięgielowiec Zygaena angelicae.

2. Czerwończyk nieparek Lycaena dispar – rodzina modraszkowate Lycaenidae

Gąsienice żerują głównie na szczawiu lancetowatym Rumex hydrolapathum. Gatunek rzadko spotykany w Sudetach, średnio liczny na niżu Dolnego Śląska.Gatunek objęty ścisłą ochroną prawną w Polsce; wymieniony w Załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej; wpisany do załącznika II Konwencji Berneńskiej; figurujący na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce.

3. Modraszek telejus Maculinea teleius – rodzina modraszkowate Lycaenidae

Występowanie gatunku ściśle zależne jest od obecności rośliny pokarmowej (krwiściąg lekarski Sanguisorba officinalis) oraz odpowiedniego gatunku mrówki (najczęściej Myrmica scabrinoidis), w mrowisku której odbywają się końcowe etapy rozwoju gąsienicy i przepoczwarczanie. Motyle latają w lipcu i sierpniu (jedno pokolenie w ciągu roku). Gatunek rzadko spotykany w Sudetach, nieliczny na Dolnym Śląsku.Objęty ścisłą ochroną prawną w Polsce; wymieniony w Załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej; wpisany do załącznika II Konwencji Berneńskiej; figurujący na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce.

4. Modraszek nausitous Phengaris (Maculinea) nausithous – rodzina modraszkowate Lycaenidae

Występowanie gatunku ściśle zależne jest od obecności rośliny pokarmowej gąsienic (krwiściąg lekarski Sanguisorba officinalis) oraz odpowiedniego gatunku mrówki (Myrmica rubra), w mrowisku której odbywają się końcowe etapy rozwoju larwalnego i przepoczwarczanie. Gatunek lokalnie spotykany w niemal całych Sudetach do wys. 800 m n.p.m., lokalnie nieliczny na Dolnym Śląsku.Objęty ścisłą ochroną prawną w Polsce; wymieniony w Załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej; wpisany do załącznika II Konwencji Berneńskiej; figurujący na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce.

5. Czerwończyk zamgleniec Lycaena alciphron – rodzina modraszkowate Lycaenidae.

Motyl zamieszkujący śródleśne łąki i polany, na ogół stwierdzany głównie w miejscach suchych (preferuje nektar z kwiatów macierzanki oraz lebiodki). Preferuje mozaikowy układ środowisk suchych i wilgotnych. Gąsienice żerują na szczawiu zwyczajnym Rumex acetosa i polnym Rumex acetosella. Na Dolnym Śląsku gatunek nieliczny, w Sudetach rzadko spotykany, tylko na ciepłych eksponowanych stokach. Gatunek ten stwierdzono na łąkach Hali pod Klinem. Jest to najliczniejsza ze znanych populacji w Sudetach. Gatunek może być potencjalnie zagrożony z uwagi na silną wybiórczość siedliskową.

6. Modraszek eumedon Aricia eumedon – rodzina modraszkowate Lycaenidae

Gąsienice żerują na różnych bodziszkach, szczególnie bodziszku łąkowym Geranium pratense i błotnym G. palustre. Na Dolnym Śląsku gatunek nieliczny, lokalny, w Sudetach obecnie bardzo rzadko spotykany. Zagraża mu zmiana charakteru siedlisk lęgowych wskutek sukcesji zbiorowisk leśnych, jak też zarastania przez roślinność inwazyjną. Figurujący na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce.

7. Górówka boruta Erebia ligea – rodzina oczennicowate Satyridae

Gąsienice żerują na różnych gatunkach traw, szczególnie na prosownicy rozpierzchłej Milium effusum. Na Dolnym Śląsku występuje tylko w Sudetach, gdzie jest gatunkiem rzadko spotykanym. Gatunek figurujący na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce

8. Górówka meduza Erebia medusa – rodzina oczennicowate Satyridae

Gąsienice żerują na wiechlinie (Poa L.), życicy (Lolium L.), paluszniku krwawym Digitaria sanguinalis Scop., czy prosownicy rozpierzchłej (Millium effusum L). Gatunek w Sudetach spotykany niegdyś często, obecnie stał się motylem spotykanym sporadycznie. Na Klinie zaobserwowano dość liczną jeszcze populację na całym obszarze łąkowym pod planowaną inwestycję. Jest to jedno z najbardziej optymalnych stanowisk dla tego gatunku. Zniszczenie tego biotopu stanowiłoby dużą stratę dla populacji sudeckiej. Gatunek figurujący w Europejskiej czerwonej księdze motyli.

9. Paśnik żyłkowiak Eustroma reticulata – rodzina miernikowcowate Geometridae

Motyl żyjący w wilgotnych lasach liściastych, zwłaszcza w olsach i łęgach. Gąsienice żerują na niecierpku pospolitym Impatiens noli-tangere. Gatunek bardzo rzadko spotykany w Sudetach. Do roku 2001 gatunek figurował na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce

10. Cmucha dziurawczanka Chloantha hyperici – rodzina sówkowate Noctuidae

Gąsienice żerują na dziurawcach Hypericum perforatum w okresie jesiennym. Czasem obserwowane są migracje osobników z południa Europy. Na Dolnym Śląsku występuje tylko w Sudetach, gdzie jest gatunkiem bardzo rzadko spotykanym. Nowy gatunek dla Sudetów Środkowych. Na czerwonej liście sąsiedniej Saksonii posiada najwyższą kategorię „0”. Figurujący na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce.

11. Zielenica szmaragdlica Phlogophora scita – rodzina sówkowate Noctuidae

Gatunek leśny zamieszkujący lasy dolnoreglowe oraz piętra pogórza. Gąsienice żyją na paprociach (Dryopteris spp., Pteridium aquilinum, Polypodium vulgare). Gatunek jest składnikiem ekosystemu siedliska priorytetowego – jaworzyny i lasy klonowo – lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis – Acerion pseudoplatani) gdzie znajduje właściwe warunki rozwoju i tworzy stabilną populację o wysokiej liczebności. Do roku 2001 gatunek figurował na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce.

12. Sówka źrenicówka Agrochola nitida – rodzina sówkowate Noctuidae

Gatunek występujący lokalnie w Europie Centralnej oraz na Litwie. Jego środowiskiem są tereny przyleśne, lasostepy. Gąsienice żerują na pierwiosnkach (Primula spp.), szczawiu (Rumex spp.), przytuliach (Galium spp.), przetacznikach (Veronica spp.), oraz babce (Plantago spp.).

13. Błyszczka burjaczka Autographa buraetica – rodzina sówkowate Noctuidae.

Motyl zamieszkujący podmokłe śródleśne i górskie łąki oraz polany, w tym też łąki subalpejskie. Gąsienice są polifagiczne na różnych bylinach. Gatunek znany tylko z kilku okazów w Polsce południowo-zachodniej, element napływowy z Europy wschodniej.

14. Rolnica Chersotis cuprea – rodzina sówkowate Noctuidae

Motyl zamieszkujący podmokłe górskie łąki i polany, czasami spotykany również w miejscach suchych. Gąsienice żerują na różnych trawach.Na Dolnym Śląsku występuje tylko w Sudetach, gdzie jest gatunkiem bardzo rzadko spotykanym. Obecnie potwierdza się jego występowanie w Górach Suchych (Wolf P. 1935. Die Groβschmetterlinge Schlesiens. 2 teil. Breslau, str. 161-228.).

15. Scytrys Knocha Scythris knochella – rodzina Scythrididae

Gąsienice żerują na rogownicach Cerastium i macierzankach Thymus. Motyle pojawiają się w lipcu, spotykane bardzo rzadko na Śląsku. Stwierdzono na łąkach na skraju Hali pod Klinem. Jest to niewątpliwie siedlisko lęgowe tego gatunku, gdyż rośliny żywicielskie tworzą tam miejscami zwarte płaty. Gatunek po raz pierwszy stwierdzony w Sudetach.

16. Biegacz Linneusza Carabus linnei – rodzina biegaczowate Carabidae

Gatunek chrząszcza zasiedlający wilgotne lasy szpilkowe i mieszane Europy środkowej i wschodniej. Najczęściej spotykany w piętrach podgórskim i górskim do wys. 1000 m n.p.m. Dorosłe owady pojawiają się od IV do X w ściółce leśnej. Prowadzą naziemny, drapieżny tryb życia. W Sudetach licznie spotykany tylko w Karkonoskim Parku Narodowym. Gatunek znaleziono na powierzchni zrębowej w szczytowych partiach góry Klin. Wskutek zastosowanego tam wcześniej zrębu zupełnego, jego siedlisko zostało naruszone i dalsza egzystencja na tym stanowisku jest obecnie silnie zagrożona. Gatunek objęty ścisłą ochroną prawną w Polsce.

17. Trzmiel sześciozębny Bombus wurfleini – rodzina pszczołowate Apidae

Trzmiel zamieszkujący kwieciste górskie łąki i polany, czasami spotykany również w miejscach suchych. W Polsce występuje rzadko i tylko w Sudetach do 1200 m n.p.m. oraz w Karpatach do 2300 m n.p.m. Aktywny sezonowo od V do VIII. Buduje gniazda podziemne. Gatunek objęty ścisłą ochroną prawną w Polsce.

Oczywiście nie sposób zapomnieć o niepylaku mnemozyna (Parnassius mnemosyne), który występuje za starym kamieniołomem. Powstanie nowego to kolejna przeszkoda dla stabilności tej populacji. Jak piszą autorzy: „Najcenniejszym elementem entomofauny badanej grupy jest niewątpliwie niepylak mnemozyna, którego aktywne utrzymanie (ochrona czynna) na jedynym stanowisku powinno być jednym z priorytetowych działań władz Parku Krajobrazowego i innych lokalnych i regionalnych instytucji.”

Reklamy

Informacje o gorysuche

miłośnik gór suchych
Ten wpis został opublikowany w kategorii Flora i Fauna, Ogółem. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Flora i fauna góry Klin i okolic – cz. I

  1. Piotr W. pisze:

    Cześć; super Albert – fajna sprawa ten blog. Pozdrawiam Piotr

  2. orsynia pisze:

    Muszę przyznać ,że autor odwalił kawal ciężkiej roboty, dając pełny i wyczerpujący obraz rzeczywistości. Gdyby każdy kawałek dzikości miał takich obrońców..

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s